ΕΣΕΨ

Ορισμός – Μεθοδολογία – Εφαρμογές

Η Θεραπεία μέσω Τέχνης ( Εικαστική Ψυχοθεραπεία -Art Therapy) είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας η οποία στηρίζεται στην δυναμική αλληλεπίδραση των Εικαστικών Τεχνών (Fine Arts) και της Ψυχοθεραπείας. Βασίζεται στην παραδοχή ότι ο δημιουργικός «διάλογος» των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην ενεργοποίηση της καλλιτεχνικής διαδικασίας όσο και στην λογική και συνειδητή επεξεργασία των προσωπικών δυσκολιών του θεραπευόμενου.

Ο Θεραπευτής, ο Θεραπευόμενος και το Εικαστικό δημιούργημα αποτελούν τα τρία βασικά στοιχεία της θεραπευτικής διαδικασίας. Ο Εικαστικός Θεραπευτής οφείλει να προσφέρει ένα ασφαλές, υποστηρικτικό περιβάλλον στον θεραπευόμενο και να διευκολύνει την αυθόρμητη έκφραση της εικαστικής δημιουργίας και της νοηματοδότησής της . Στόχος της διαδικασίας είναι η ανάπτυξη της αυτογνωσίας , η επίλυση προβλημάτων, η συναισθηματική ρύθμιση του θεραπευόμενου προς ενίσχυση της αυτοπεποίθησής του και της ευημερίας του.

Η μεθοδολογία της εικαστικής ψυχοθεραπείας αξιοποιεί τις εγγενείς δυνατότητες της εικαστικής δημιουργίας και της χρήσης των εικαστικών υλικών ως μέσο έκφρασης και αυτογνωσίας. Έχει διαπιστωθεί ότι ο θάλαμος ,το κέντρο επικοινωνίας ερεθισμάτων του εγκεφάλου και η amygdala είναι η περιοχή όπου τα συναισθήματα, οι φόβοι, οι εμπειρίες, και τα τραύματα καταγράφονται και αναπαράγονται με εικόνες παρά με λέξεις . Η Εικαστική Ψυχοθεραπεία συνεπώς έχει το προνόμιο της άμεσης πρόσβασης στην προλεκτική αυτή περιοχή με την ανάδυση εικόνων και συμβόλων προς επεξεργασία και νοηματοδότηση μέσα στην θεραπευτική διαδρομή .

Η Εικαστική Ψυχοθεραπεία αναπτύσσεται πάνω στην τριαδική σχέση θεραπευτή/εικαστικής δημιουργίας/ θεραπευόμενου. Η εικόνα λειτουργεί ως πεδίο μεταβίβασης και αντιμεταβίβασης, απορροφά και συγκρατεί συναισθηματικά φορτία που εμφανίζονται μέσα στην τριαδική αυτή σχέση προς όφελος της θεραπευτικής διαδικασίας.Ο θεραπευόμενος επιλέγει ελεύθερα τα υλικά για την δημιουργία του εικαστικού του έργου, το οποίο δεν αξιολογείται αισθητικά ή τεχνικά αλλά ως μέσο αυθεντικής έκφρασης. Ο αναστοχασμός και η συναισθηματική επεξεργασία του έργου μέσω της αποστασιοποιημένης παρατήρησης θεραπευτή και θεραπευόμενου οδηγούν στην νοηματοδότηση του έργου και του ψυχικού υλικού που αυτό εκφράζει.

Ο θεραπευτής ως συνοδοιπόρος της θεραπευτικής διαδικασίας, με ενσυναίσθηση και χωρίς κριτική διάθεση διευκολύνει τον θεραπευόμενο στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης, στην ενδυνάμωση του ΕΓΩ και των λειτουργιών του και στην καλλιέργεια της δημιουργικότητάς του. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη αυτών των στόχων είναι το επιστημονικό υπόβαθρο, η προσωπική θεραπεία και η κλινική εποπτεία του θεραπευτή.

Η εικαστική θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε ατομικό η ομαδικό πλαίσιο, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, σε κλινικό η μη κλινικό πληθυσμό με στόχο την πρόληψη, την διάγνωση και την θεραπεία.